ทะเลตรัง · เกาะลิบง · อำเภอกันตัง

เกาะลิบง ตรัง
การเดินทาง ชมพะยูน และดูนกอพยพ

เกาะที่ใหญ่ที่สุดในทะเลตรัง ข้ามเรือจากท่าเทียบเรือหาดยาว ชมพะยูนจากหอชมพะยูน และดูนกอพยพช่วงปลายปีถึงต้นปี รวบรวมจากข้อมูลของหน่วยงานรัฐพร้อมวันที่เปิดตรวจ

ปรับปรุงล่าสุด · โดย เอกสยาม ชัยศร

สาระสำคัญของหน้านี้

  • ที่ตั้ง เกาะลิบงอยู่ในตำบลเกาะลิบง อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง และเป็นเกาะที่ใหญ่ที่สุดในทะเลตรัง[1][3]
  • การเดินทาง ข้ามเรือยนต์จากท่าเทียบเรือหาดยาว ใช้เวลาประมาณ 30 นาที คู่มือของ ททท. ระบุเวลาให้บริการ 08.00–17.00 น.[1]
  • พะยูน รอบเกาะมีแหล่งหญ้าทะเลซึ่งเป็นแหล่งอาหารและที่อยู่อาศัยของพะยูน ชมได้จากหอชมพะยูนที่ปลายสะพานหลีกภัย[1][2]
  • พื้นที่คุ้มครอง พื้นที่ได้รับการประกาศเป็นเขตห้ามล่าสัตว์ป่าหมู่เกาะลิบง ส่วนเกาะมุกและเกาะกระดานอยู่ในอุทยานแห่งชาติหาดเจ้าไหม[1][3]
  • นกอพยพ ระหว่างเดือนธันวาคมถึงมีนาคมของทุกปี มีนกหนีหนาวจากคาบสมุทรไซบีเรียมาที่เกาะลิบง[4]
  • ชุมชน ชาวเกาะลิบงส่วนใหญ่ประกอบอาชีพประมงและทำสวนยางพารา และส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลาม[1]

เกาะลิบงเป็นเกาะที่ใหญ่ที่สุดในทะเลตรัง อยู่ในตำบลเกาะลิบง อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง เดินทางด้วยเรือยนต์จากท่าเทียบเรือหาดยาวประมาณ 30 นาที รอบเกาะมีแหล่งหญ้าทะเลซึ่งเป็นแหล่งอาหารของพะยูน ชมได้จากหอชมพะยูนที่ปลายสะพานหลีกภัย และช่วงธันวาคมถึงมีนาคมมีนกอพยพจากคาบสมุทรไซบีเรียมาที่เกาะ

สารบัญ
  1. เกาะลิบงอยู่จังหวัดอะไร และอยู่ตรงไหนของทะเลตรัง
  2. เกาะลิบงอยู่ในอุทยานแห่งชาติหาดเจ้าไหมหรือไม่
  3. เดินทางไปเกาะลิบงอย่างไร
  4. ดูพะยูนที่เกาะลิบงได้ที่ไหน
  5. สถานการณ์พะยูนและหญ้าทะเลในปัจจุบัน
  6. ชมพะยูนและหญ้าทะเลอย่างไรไม่ให้รบกวน
  7. ดูนกอพยพที่เกาะลิบงช่วงไหน
  8. วิถีชีวิตของชาวเกาะลิบง
  9. ที่เที่ยวบนเกาะลิบงมีที่ไหนบ้าง
  10. หาดหยงหลิง ชายหาดในตำบลเกาะลิบงที่อยู่ในเขตอุทยาน
  11. เกาะลิบงเหมาะกับใคร และควรวางแผนกี่วัน
  12. คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเกาะลิบง

เกาะลิบงอยู่จังหวัดอะไร และอยู่ตรงไหนของทะเลตรัง

เกาะลิบงอยู่ในจังหวัดตรัง ทะเบียนเกาะของกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งบันทึกไว้ในชื่อเกาะตะลิบง ตำบลเกาะลิบง อำเภอกันตัง และระบุว่าเป็นเกาะที่มีขนาดใหญ่ที่สุดของจังหวัด การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยเรียกเกาะเดียวกันว่าเกาะลิบง เกาะที่ใหญ่ที่สุดในทะเลตรัง[3][1]

ตำบลเกาะลิบงไม่ได้มีเพียงเกาะลิบง ทะเบียนเกาะฉบับเดียวกันบันทึกเกาะมุกด์ (เกาะมุก) เกาะกระดาน เกาะเชือก และเกาะแหวน ไว้ในตำบลนี้ด้วย[3] ชื่อตำบลกับชื่อเกาะจึงไม่ใช่สิ่งเดียวกัน เวลาสอบถามเรือหรือที่พัก ควรระบุชื่อเกาะให้ชัดว่าเป็นเกาะลิบง ไม่ใช่เพียงตำบลเกาะลิบง

เกาะลิบงเป็นเกาะใหญ่ที่มีชุมชนอยู่อาศัย และมีจุดเด่นด้านหญ้าทะเล พะยูน และนกอพยพ[1] ส่วนเกาะที่เด่นเรื่องหาดทรายและถ้ำมรกต เปรียบเทียบไว้ในหน้าเกาะมุก หรือ เกาะกระดาน เกาะไหนเหมาะกับทริปแบบไหน

เกาะลิบงอยู่ในอุทยานแห่งชาติหาดเจ้าไหมหรือไม่

ทะเบียนเกาะของกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งระบุหน่วยงานที่ดูแลเกาะตะลิบงเป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ต่างจากเกาะมุกด์และเกาะกระดานที่ระบุเป็นอุทยานแห่งชาติหาดเจ้าไหม ส่วนการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยระบุว่าเกาะลิบงได้รับการประกาศเป็นเขตห้ามล่าสัตว์ป่าหมู่เกาะลิบง[3][1]

ความต่างนี้มีผลต่อการวางแผนเมื่อเที่ยวหลายเกาะในทริปเดียว ผู้ที่จะต่อไปเกาะมุกหรือเกาะกระดานซึ่งอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติหาดเจ้าไหม[3] ควรตรวจค่าเข้าอุทยานและช่วงปิดเกาะประจำปี ซึ่งรวบรวมไว้ในหน้าทัวร์ 4 เกาะ ตรัง เส้นทาง ค่าเข้าอุทยาน และช่วงปิดเกาะ

ในพื้นที่เกาะลิบงมีเจ้าหน้าที่เขตห้ามล่าสัตว์ป่าหมู่เกาะลิบง (แหลมจูโหย) ซึ่งเป็นผู้ออกสำรวจนกอพยพตามที่สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.) รายงานไว้[4] ผู้มาเยือนควรปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่และป้ายประกาศในพื้นที่ทุกครั้ง

เดินทางไปเกาะลิบงอย่างไร

การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยระบุว่ามีเรือยนต์จากท่าเทียบเรือหาดยาวให้บริการไปเกาะลิบง เวลา 08.00–17.00 น. ใช้เวลาเดินทาง 30 นาที ค่าโดยสารคนละ 40 บาท ข้อมูลนี้มาจากคู่มืออิเล็กทรอนิกส์ (e-Book) จังหวัดตรังซึ่งไม่ระบุปีที่จัดทำ จึงควรสอบถามเวลาเรือและค่าโดยสารที่ท่าเรือก่อนเดินทาง[1]

ท่าเทียบเรือหาดยาวเป็นท่าเรือหลักแห่งหนึ่งของทะเลตรัง หน้าข้อมูลจังหวัดตรังภาษาอังกฤษของ ททท. เรียกท่าเรือนี้ว่า “a major ferry port” (ท่าเรือโดยสารหลัก) ที่นักท่องเที่ยวใช้ขึ้นเรือไปเกาะต่าง ๆ ของตรัง[2]

ผู้ที่ไปกลับในวันเดียวควรสอบถามเวลาเรือขากลับตั้งแต่ขาไป เพราะช่วงเวลาให้บริการที่ ททท. ระบุสิ้นสุดเวลา 17.00 น. และควรเผื่อเวลาเดินทางจากตัวเมืองตรังมาท่าเรือ การเดินทางจากกรุงเทพฯ มาจังหวัดตรังด้วยเครื่องบิน รถไฟ และรถทัวร์ รวบรวมไว้ในหน้าเดินทางไปตรัง เครื่องบิน รถไฟ รถทัวร์

ดูพะยูนที่เกาะลิบงได้ที่ไหน

ตามข้อมูลของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย การชมพะยูนที่เกาะลิบงทำได้จากหอชมพะยูนซึ่งตั้งอยู่ตรงปลายสะพานหลีกภัย รอบเกาะมีแหล่งหญ้าทะเลที่เป็นแหล่งอาหารและที่อยู่อาศัยของพะยูน หน้าภาษาอังกฤษของ ททท. ระบุว่าพะยูนเป็นสัตว์ที่เสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ แต่ยังพบได้รอบเกาะลิบง[1][2]

หน้าข้อมูลจังหวัดตรังภาษาอังกฤษของ ททท. บรรยายว่า “Around the Island are masses of seagrass field that is Food for dugongs.” (รอบเกาะมีแหล่งหญ้าทะเลจำนวนมากซึ่งเป็นอาหารของพะยูน)[2] แหล่งหญ้าทะเลจึงเป็นเหตุผลที่พะยูนยังเข้ามาหากินบริเวณนี้ และเป็นเหตุผลเดียวกันที่การรักษาหญ้าทะเลสำคัญต่อการท่องเที่ยวของเกาะ

พะยูนเป็นสัตว์ป่าในธรรมชาติ ไม่มีผู้ใดรับประกันได้ว่าจะพบในวันที่ไปชม ผู้ที่ตั้งใจมาเพื่อชมพะยูนควรวางแผนให้มีเวลาบนเกาะเพียงพอ ถือการพบเห็นเป็นโอกาส และระวังบริการที่สัญญาว่าจะได้เห็นพะยูนแน่นอน

สถานการณ์พะยูนและหญ้าทะเลในปัจจุบัน

นักวิจัยจากสถาบันสิ่งแวดล้อมไทยให้ข้อมูลผ่านเว็บไซต์ สผ. เมื่อ 21 สิงหาคม 2568 ว่าการตายของพะยูนส่วนใหญ่มาจากภาวะขาดอาหาร ซึ่งมีสาเหตุจากการลดลงของหญ้าทะเลจากหลายปัจจัย ทั้งปัจจัยธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์ ข้อมูลนี้เป็นภาพรวมของประเทศไทย ไม่ได้แยกเฉพาะจังหวัดตรัง[5]

ปัจจัยธรรมชาติที่รายงานไว้ ได้แก่ คลื่นลม อุณหภูมิน้ำทะเล การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ปริมาณน้ำจืด และการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมชายฝั่ง ส่วนกิจกรรมของมนุษย์ ได้แก่ การปล่อยน้ำเสีย การสร้างท่าเรือ การขุดร่องน้ำ การก่อสร้าง และขยะจากเรือประมงและเรือท่องเที่ยว[5]

สำหรับทะเลตรัง สผ. เผยแพร่เมื่อ 22 ตุลาคม 2568 ว่าศูนย์ศึกษาและวิจัยอุทยานแห่งชาติทางทะเลที่ 3 (ตรัง) สำรวจด้วยโดรนในช่วงน้ำขึ้น และพบพะยูนที่มีสุขภาพดีบริเวณด้านทิศใต้ของเกาะมุกด์และหาดหยงหลำ พร้อมแนวทางเพิ่มการลาดตระเวนในแหล่งหญ้าทะเล ใช้โดรนและระบบ Citizen Science (การให้ประชาชนร่วมเก็บข้อมูล) ติดตามอย่างต่อเนื่อง พิจารณาประกาศเขตคุ้มครองใหม่ และฟื้นฟูแหล่งหญ้าทะเลที่เสื่อมโทรม[6] พื้นที่สำรวจตามรายงานนี้คือเกาะมุกด์และหาดหยงหลำ ไม่ใช่รอบเกาะลิบงโดยตรง

กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง (ทช.) เผยแพร่มาตรการแก้ไขปัญหาวิกฤตพะยูนเกยตื้นและหญ้าทะเล 4 มาตรการ เมื่อ 16 พฤศจิกายน 2567 มาตรการที่ระบุจังหวัดตรังโดยตรงมีสองข้อ คือการสำรวจพะยูนและประเมินหญ้าทะเลให้เป็นปัจจุบัน ซึ่งตรังเป็นหนึ่งในพื้นที่สำรวจหลัก และการช่วยเหลือพะยูนที่ยังมีชีวิต ซึ่งรวมถึงการพัฒนาศูนย์ช่วยชีวิตตรัง อีกสองมาตรการคือการกำหนดพื้นที่คุ้มครองแบบพลวัตในอ่าวพังงา และแผนฟื้นฟูแหล่งหญ้าทะเล[8]

ชมพะยูนและหญ้าทะเลอย่างไรไม่ให้รบกวน

แนวทางที่สอดคล้องกับข้อมูลของหน่วยงานคือชมพะยูนจากจุดที่จัดไว้ เช่น หอชมพะยูนปลายสะพานหลีกภัย ไม่ทิ้งขยะลงทะเล เพราะขยะจากเรือประมงและเรือท่องเที่ยวเป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้หญ้าทะเลลดลง และปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่และชุมชนในพื้นที่[1][5]

  • ชมจากหอชมพะยูนหรือจุดที่ชุมชนและเจ้าหน้าที่จัดไว้ ไม่ขับเรือเข้าหาหรือติดตามสัตว์
  • นำขยะทุกชิ้นกลับขึ้นฝั่ง ไม่ทิ้งลงทะเลหรือชายหาด
  • ไม่เก็บ ถอน หรือเหยียบย่ำหญ้าทะเล เพราะหญ้าทะเลคือแหล่งอาหารของพะยูน
  • เลือกผู้ให้บริการเรือที่ปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ในพื้นที่
  • หากพบสัตว์ทะเลเกยตื้นหรือบาดเจ็บ ให้แจ้งเจ้าหน้าที่ในพื้นที่ทันที

ข้อปฏิบัติเหล่านี้ช่วยรักษาทะเลที่ยังมีหญ้าทะเลและสัตว์ป่าอาศัยอยู่

ดูนกอพยพที่เกาะลิบงช่วงไหน

สผ. รายงานว่าระหว่างเดือนธันวาคมถึงมีนาคมของทุกปี มีนกหนีหนาวจากคาบสมุทรไซบีเรียมาที่เกาะลิบง และเกาะลิบงกลายเป็นแหล่งดูนกที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศไทย ชนิดที่รายงานจากการสำรวจเมื่อมกราคม 2563 ได้แก่ นกอีก๋อยเล็กและนกอีก๋อยใหญ่[4]

การสำรวจครั้งนั้นดำเนินการโดยเจ้าหน้าที่เขตห้ามล่าสัตว์ป่าหมู่เกาะลิบง (แหลมจูโหย) บริเวณสันหาดนอก[4] ผู้ที่สนใจดูนกควรเตรียมกล้องส่องทางไกล รักษาระยะห่างจากฝูงนก และสอบถามจุดที่เหมาะสมจากเจ้าหน้าที่หรือชุมชนในพื้นที่ก่อนออกไปสันหาด

ช่วงธันวาคมถึงมีนาคมยังเป็นช่วงที่คนนิยมเที่ยวทะเลตรัง อากาศรายเดือนและช่วงปิดเกาะในเขตอุทยานรวบรวมไว้ในหน้าเที่ยวตรังเดือนไหนดี

วิถีชีวิตของชาวเกาะลิบง

การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยระบุว่าชาวเกาะลิบงส่วนใหญ่ประกอบอาชีพประมงและทำสวนยางพารา และส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลาม ระบบนิเวศของเกาะประกอบด้วยหาดทราย ป่าชายเลน และหญ้าทะเล ผู้มาเยือนจึงได้เห็นทั้งวิถีชุมชนประมงพื้นบ้านและธรรมชาติชายฝั่งในพื้นที่เดียว[1]

การแต่งกายสุภาพเมื่อเข้าไปในชุมชนและบริเวณศาสนสถาน การขออนุญาตก่อนถ่ายภาพบุคคล และการใช้บริการที่พัก ร้านอาหาร หรือเรือของคนในชุมชน เป็นวิธีเที่ยวที่ให้เกียรติเจ้าของพื้นที่ และทำให้รายได้จากการท่องเที่ยวกลับไปถึงผู้ที่ดูแลทะเลรอบเกาะ

ที่เที่ยวบนเกาะลิบงมีที่ไหนบ้าง

องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (อพท.) ระบุสถานที่ท่องเที่ยวรอบเกาะลิบง ได้แก่ หาดตูบ แหลมจุโหย แหลมทวด แหลมโต๊ะชัย และหาดหญ้าคา บริเวณแหลมจุโหยเป็นหาดทรายที่เวลาน้ำลดเดินไปถึงหาดตูบได้ และหาดตูบเป็นถิ่นอาศัยของนกทะเลและนกชายเลนที่อพยพหนีหนาว[7]

อพท. ระบุช่วงที่นกอพยพเข้ามาราวเดือนพฤศจิกายนถึงธันวาคม ส่วนรายงานของ สผ. ระบุช่วงธันวาคมถึงมีนาคม[7][4] ผู้ที่ตั้งใจดูนกจึงควรสอบถามสถานการณ์กับเจ้าหน้าที่หรือชุมชนก่อนเดินทาง ชื่อแหลมจุโหยในหน้าของ อพท. สะกดต่างจากรายงานของ สผ. ซึ่งเขียนว่าแหลมจูโหย

การเดินจากแหลมจุโหยไปหาดตูบทำได้เฉพาะเวลาน้ำลด ผู้ที่จะเดินควรตรวจเวลาน้ำขึ้นน้ำลงของวันนั้นและเดินกลับก่อนน้ำขึ้น และสอบถามเส้นทางจากคนในชุมชนก่อนออกเดิน

หาดหยงหลิง ชายหาดในตำบลเกาะลิบงที่อยู่ในเขตอุทยาน

หาดหยงหลิงตั้งอยู่ที่หน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติหาดเจ้าไหม หน่วยที่ 2 (หาดหยงหลิง) ตำบลเกาะลิบง ตามข้อมูลของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย มีต้นสนทะเลขึ้นขนานไปตลอดแนวหาด มีถ้ำหยงหลิงเป็นมุมถ่ายภาพ และมีร้านค้าสวัสดิการและห้องน้ำให้บริการ[1]

หาดหยงหลิงอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติ การเข้าพื้นที่จึงมีค่าบริการตามอัตราของอุทยาน[1] อัตราตามระเบียบกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช รวบรวมไว้ในหน้าทัวร์ 4 เกาะ ตรัง ผู้ที่ต้องการเที่ยวชายหาดบนฝั่งโดยไม่ลงเรือ ดูเส้นทางอื่นได้ในหน้าเที่ยวตรัง ไม่ลงเกาะ

เกาะลิบงเหมาะกับใคร และควรวางแผนกี่วัน

เกาะลิบงเหมาะกับผู้ที่สนใจธรรมชาติชายฝั่ง หญ้าทะเล พะยูน นกอพยพ และวิถีชุมชน มากกว่าผู้ที่ต้องการแวะหลายเกาะในวันเดียว การข้ามเรือจากท่าเทียบเรือหาดยาวใช้เวลาประมาณ 30 นาที แต่การชมสัตว์ป่าขึ้นกับธรรมชาติในวันนั้น การพักบนเกาะอย่างน้อยหนึ่งคืนจึงทำให้มีเวลาเพียงพอ[1]

ที่พักบนเกาะลิบงและเกาะอื่นของตรัง เปรียบเทียบตามทำเลไว้ในหน้าที่พัก ตรัง ในเมือง ปากเมง หรือบนเกาะ ส่วนผู้ที่มีเวลาสองวัน ดูแผนตัวอย่างได้ในหน้าเที่ยวตรัง 2 วัน 1 คืน และภาพรวมที่เที่ยวทั้งจังหวัดอยู่ในหน้าที่เที่ยวตรัง

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเกาะลิบง

เกาะลิบงอยู่ในตำบลเกาะลิบง อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง และเป็นเกาะที่ใหญ่ที่สุดในทะเลตรัง ขึ้นเรือยนต์ที่ท่าเทียบเรือหาดยาว ใช้เวลาประมาณ 30 นาที จุดชมพะยูนคือหอชมพะยูนที่ปลายสะพานหลีกภัย และนกอพยพมาที่เกาะช่วงธันวาคมถึงมีนาคม

เกาะลิบงอยู่จังหวัดอะไร
เกาะลิบงอยู่ในจังหวัดตรัง ทะเบียนเกาะของกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งบันทึกไว้ในชื่อเกาะตะลิบง ตำบลเกาะลิบง อำเภอกันตัง และการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยระบุว่าเป็นเกาะที่ใหญ่ที่สุดในทะเลตรัง
ไปเกาะลิบงขึ้นเรือที่ไหน
ขึ้นเรือยนต์ที่ท่าเทียบเรือหาดยาว ใช้เวลาเดินทางประมาณ 30 นาที คู่มืออิเล็กทรอนิกส์ (e-Book) จังหวัดตรังของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยระบุเวลาให้บริการ 08.00–17.00 น. ค่าโดยสารคนละ 40 บาท คู่มือไม่ระบุปีที่จัดทำ จึงควรสอบถามที่ท่าเรือก่อนเดินทาง
ดูพะยูนที่เกาะลิบงได้ที่ไหน
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยระบุว่าชมพะยูนได้จากหอชมพะยูนซึ่งตั้งอยู่ตรงปลายสะพานหลีกภัย พะยูนเป็นสัตว์ป่าในธรรมชาติ จึงไม่มีผู้ใดรับประกันได้ว่าจะพบในวันที่ไปชม
เกาะลิบงอยู่ในอุทยานแห่งชาติหรือไม่
ทะเบียนเกาะของกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งระบุหน่วยงานที่ดูแลเกาะตะลิบงเป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ไม่ใช่อุทยานแห่งชาติหาดเจ้าไหมเหมือนเกาะมุกและเกาะกระดาน ส่วนการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยระบุว่าเกาะลิบงได้รับการประกาศเป็นเขตห้ามล่าสัตว์ป่าหมู่เกาะลิบง
เกาะลิบงมีที่เที่ยวอะไรบ้าง
อพท. ระบุสถานที่ท่องเที่ยวรอบเกาะลิบง ได้แก่ หาดตูบ แหลมจุโหย แหลมทวด แหลมโต๊ะชัย และหาดหญ้าคา นอกจากนี้ยังมีหอชมพะยูนที่ปลายสะพานหลีกภัยตามข้อมูลของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย
ดูนกที่เกาะลิบงช่วงไหน
สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมรายงานว่าระหว่างเดือนธันวาคมถึงมีนาคมของทุกปี มีนกหนีหนาวจากคาบสมุทรไซบีเรียมาที่เกาะลิบง ชนิดที่รายงานไว้ได้แก่ นกอีก๋อยเล็กและนกอีก๋อยใหญ่

แหล่งข้อมูลและเชิงอรรถ

  1. การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.), e-Book จังหวัดตรัง (ภาษาไทย ไม่ระบุปีที่จัดทำ) หัวข้อเกาะลิบง ยกความว่า “เป็นเกาะที่ใหญ่ที่สุดในทะเลตรัง” “ได้รับการประกาศเป็นเขตห้ามล่าสัตว์ป่าหมู่เกาะลิบง” “ทำอาชีพประมง ทำสวนยางพารา” “ส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลาม” “ประกอบด้วยหาดทราย ป่าชายเลน รวมถึงหญ้าทะเล” “รวมถึงหญ้าทะเลที่เป็นแหล่งอาหารและที่อยู่อาศัยของพะยูน” “การชมพะยูนสามารถชมได้จากหอชมพะยูนซึ่งตั้งอยู่ตรงปลายสะพานหลีกภัย” การเดินทาง “มีเรือยนต์จากท่าเทียบเรือหาดยาวให้บริการไปเกาะลิบง เวลา 08.00-17.00 น. ค่าโดยสารคนละ 40 บาท” “ใช้เวลาเดินทาง 30 นาที” · หัวข้อหาดหยงหลิง “ตั้งอยู่ที่หน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติหาดเจ้าไหม หน่วยที่ 2 (หาดหยงหลิง) ตำบลเกาะลิบง” “มีต้นสนทะเลขึ้นขนานไปตลอดแนวหาด” “มีถ้ำ หยงหลิงเป็นมุมถ่ายภาพที่สวยงามอีกจุด” “มีร้านค้าสวัสดิการและห้องน้ำ ให้บริการ” และระบุอัตราค่าบริการเข้าอุทยานแห่งชาติหาดเจ้าไหมไว้ในหัวข้อเดียวกัน https://api.tat.or.th/upload/live/multimedia/9015/Provincial_eBook_Trang_(Th).pdf (เปิดตรวจ 7 พฤศจิกายน 2569) ↩
  2. การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย, หน้าข้อมูลจังหวัดตรัง (ภาษาอังกฤษ) ยกความว่า Koh Libong เป็น “the largest Island in Trang sea” “Around the Island are masses of seagrass field that is Food for dugongs.” “The dugong is classified as vulnerable to extinction mammals but can still be seen around Koh Libong” และท่าเรือหาดยาวเป็น “a major ferry port” https://www.tourismthailand.org/Destinations/Provinces/Trang/355 (เปิดตรวจ 7 พฤศจิกายน 2569) ↩
  3. กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง, ระบบฐานข้อมูลทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง “ข้อมูลเกาะรายจังหวัด - เกาะในจังหวัดตรัง” (ลงวันที่ 29 ตุลาคม 2556): เกาะตะลิบง เกาะมุกด์ เกาะกระดาน เกาะเชือก และเกาะแหวน อยู่ในตำบลเกาะลิบง อำเภอกันตัง · หน่วยงานดูแลเกาะตะลิบงคือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ส่วนเกาะมุกด์และเกาะกระดานคืออุทยานแห่งชาติหาดเจ้าไหม · “เกาะที่มีขนาดใหญ่สุด คือ เกาะตะลิบง” https://km.dmcr.go.th/c_1/s_186/d_7584 (เปิดตรวจ 7 พฤศจิกายน 2569) ↩
  4. สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.), “27 มกราคม 2563 สุดงดงาม ฝูงนกนับแสนหนีหนาวจากคาบสมุทรไซบีเรียอยู่บนเกาะลิบง” ยกความว่า “ระหว่างเดือน ธ.ค. – มี.ค. ของทุกปี จะมีนกหนีหนาวมาจากคาบสมุทรไซบีเรีย” “กลายเป็นแหล่งดูนกที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศไทย” “เจ้าหน้าที่เขตห้ามล่าสัตว์ป่าหมู่เกาะลิบง (แหลมจูโหย) เผยภาพจากการออกสำรวจนกอพยพ” ชนิดที่ระบุ “นกอีก๋อยเล็ก นกอีก๋อยใหญ่” และจุดสำรวจบริเวณสันหาดนอก https://www.onep.go.th/?p=4081 (เปิดตรวจ 7 พฤศจิกายน 2569) ↩
  5. สผ., “21 สิงหาคม 2568 สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย เผยพะยูนในไทยลดลง สะท้อนความเสื่อมโทรมของระบบนิเวศ” ยกความว่า “สำหรับการตายส่วนใหญ่มาจากภาวะการขาดอาหาร อันมีสาเหตุมาจากการลดลงของหญ้าทะเลจากหลายปัจจัย” ปัจจัยธรรมชาติ “คลื่นลม อุณหภูมิน้ำทะเล, การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ, ปริมาณน้ำจืด, การเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมชายฝั่ง” และกิจกรรมของมนุษย์ “การปล่อยน้ำเสีย การสร้างท่าเรือ การขุดร่องน้ำ การก่อสร้าง และขยะจากเรือประมงและเรือท่องเที่ยว” https://www.onep.go.th/?p=105042 (เปิดตรวจ 7 พฤศจิกายน 2569) ↩
  6. สผ., “22 ตุลาคม 2568 ข่าวดีแห่งอันดามัน! พบ “พะยูน” สุขภาพสมบูรณ์ … ที่ตรัง” ยกความว่า “ศูนย์ศึกษาและวิจัยอุทยานแห่งชาติทางทะเลที่ 3 (ตรัง) รายงานผลการสำรวจล่าสุดว่า” “โดยใช้เทคโนโลยีโดรนบินสำรวจทางอากาศในช่วงน้ำขึ้น” พบพะยูน “บริเวณเกาะมุกด์ทางทิศใต้และหาดหยงหลำ” และมาตรการ “เน้นการจัดทีมลาดตระเวนในแหล่งหญ้าทะเล” “การใช้โดรนและระบบ Citizen Science ในการติดตามอย่างต่อเนื่อง” “การพิจารณาประกาศเขตคุ้มครองใหม่เพื่อเพิ่มพื้นที่ปลอดภัย” “พร้อมดำเนินการฟื้นฟูแหล่งหญ้าทะเลที่เสื่อมโทรม” https://www.onep.go.th/?p=107314 (เปิดตรวจ 7 พฤศจิกายน 2569) ↩
  7. องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (อพท.), CBT Thailand “เกาะลิบง” (ไม่ระบุวันที่): “รอบ ๆ เกาะมีสถานที่น่าเที่ยวชมหลายแห่ง อาทิ หาดตูบ แหลมจุโหย แหลมทวด แหลมโต๊ะชัย หาดหญ้าคา เป็นต้น” · “โดยเฉพาะบริเวณแหลมจุโหยนั้นเป็นหาดทราย ครั้นเวลาน้ำลดจะสามารถเดินทางไปถึงหาดตูบได้” · “ถิ่นอาศัยของนกทะเลและนกชายเลนจำนวนมากที่อพยพหนีหนาวเข้ามาอาศัยอยู่โดยเฉพาะบริเวณหาดตูบ” “ซึ่งราว ๆ เดือนพฤศจิกายนถึงเดือนธันวาคม” · ที่อยู่ “ตำบลเกาะลิบง อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง 92110” https://cbtthailand.dasta.or.th/webapp/relattraction/content/2981/ (เปิดตรวจ 7 พฤศจิกายน 2569) ↩
  8. กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง (ทช.), “มาตรการแก้ไขปัญหาวิกฤตพะยูนเกยตื้นและหญ้าทะเล 4 มาตรการ” (16 พฤศจิกายน 2567) ยกความว่า “สำรวจพะยูนและประเมินหญ้าทะเลให้เป็นปัจจุบัน” พื้นที่สำรวจหลัก “ระนอง พังงาตะวันตก อ่าวพังงา ภูเก็ต กระบี่ ตรัง และสตูล” · “พื้นที่คุ้มครองแบบพลวัต” · “ช่วยเหลือพะยูนที่ยังมีชีวิต” · “พัฒนาศูนย์ช่วยชีวิตตรัง” · “แผนฟื้นฟูแหล่งหญ้าทะเล” https://www.dmcr.go.th/detailAll/74123/nws/262 (เปิดตรวจ 12 พฤศจิกายน 2569) ↩
วางแผนเวลาบนเกาะ

พักบนเกาะอย่างน้อยหนึ่งคืน เพื่อมีเวลาให้ธรรมชาติ

การชมพะยูนและการดูนกขึ้นกับธรรมชาติในแต่ละวัน การพักบนเกาะช่วยให้มีเวลาเพียงพอ ส่วนแผนสองวันที่รวมทะเลและเมืองตรังมีตัวอย่างให้เลือก